Abdurrahman Cihad Kayaduman logosuABDURRAHMAN
CİHAD KAYADUMAN
Makale2026

Yapay Zekâ: İnsan Aklının Bir Uzantısı mı, İkamesi mi?

Yapay Zekâ: İnsan Aklının Bir Uzantısı mı, İkamesi mi? — makale kapak görseli

Künye

Yazar
Abdurrahman Cihad Kayaduman
Yıl
2026
Yayın
İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi
Cilt
46
Sayı
1
Sayfa
82-102
DOI
10.26650/SJ.2025.46.1.1119
PDF indir ↓

Özet

Bu çalışma, yapay zekânın insan ve toplum üzerindeki dönüştürücü etkilerini tarihsel ve felsefi bir çerçevede ele almaktadır. Bütünleşik literatür taraması yönteminin benimsendiği çalışmada, yapay zekâya yönelik olumlu ve olumsuz bakış açıları birlikte incelenmekte; teknolojinin insan bilincini nasıl şekillendirdiğini anlamanın önemi vurgulanmaktadır.

Çalışmada Turing’den Dartmouth Konferansı’na uzanan yapay zekânın tarihsel gelişimi ele alınmakta; McLuhan’ın “araç mesajdır” tezi ve Floridi’nin “Dördüncü Devrim”, “Enfosfer” ve “Onlife” kavramları üzerinden yapay zekânın etkileri tartışılmaktadır. “Bilişsel tembellik”, “bilişsel borç” ve “dijital uçurum” gibi olumsuz etkilere dikkat çekilerek, çözümün eğitim anlayışını köklü biçimde dönüştürmekte yattığı öne sürülmektedir.

Anahtar kelimelerMcLuhanFloridiYapay zekâEleştirel düşünceBilinçEnformasyon toplumu
Bu çalışmaya atıf ver